HOME NEWS ARTYKUŁY KOLEKCJONER SKLEP WIKI FORUM O STRONIE
Wolne Miasto Gdańsk - 10 f. 1920 - Klasyfikacja Odmian
Artur Jezioro, 2007-06-08 22:29:00
Mam niewątpliwą przyjemność zaprezentować owoc wspólnej pracy Allegrowiczów, jakim jest poniższa klasyfikacja odmian monety 10 fenigów 1920. Dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się do powstania katalogu i brali udział w dyskusjach na ten bardzo ciekawy temat: dyskusja 1, dyskusja 2, dyskusja 3, dyskusja 4.
Sklasyfikowanych zostało tu 57 odmian "małej cyfry" i 4 odmiany "dużej cyfry". Poniższy wykaz nie jest oczywiście zamknięty i z pewnością istnieją jeszcze monety, które nie pojawiły się w naszej klasyfikacji. Dlatego w dalszym ciągu zachęcam do przyglądania się tym niezwykle interesującym monetom.

Dodam jeszcze krótkie objaśnienie zastosowanej numeracji:
Jako podstawowy wyróżnik przyjęto ilość perełek w otoku na stronie z nominałem i do tego elementu odnosi się pierwsza część numeracji. Natomiast cyfra po kropce oznacza kolejny wariant stempla rewersu z daną ilością perełek. Za przykład weźmy odmianę oznaczoną numerem 55.3/7. Zgodnie ze schematem 55 to liczba perełek, a 3 to kolejna odmiana 55-perełkowa. Ta część numeracji dotyczy tylko strony z nominałem. Z kolei po ukośniku jest numer strony herbowej, czyli 7 w tym wypadku. Awersy oznaczone są kolejnymi numerami, gdyż w tym wypadku brak tak klarownego wyznacznika jak liczba perełek na rewersie. Wprowadzenie rozróżnienia oznaczeń rewersu i awersu pozwala zobaczyć, jak łączą się ze sobą dane odmiany stempla.
W wypadku "dużej cyfry" sytuacja jest o wiele prostsza i poszczególne odmiany stempli awersu i rewersu oznaczone zostały po prostu kolejnymi numerami.

10 FENIGÓW 1920 'MAŁA CYFRA'

ODMIANA 53.1/1

Jak do tej pory znana tylko jedna odmiana z tą ilością perełek (jeszcze nie udało się odnaleźć z 52 i mniejszą ilością perełek), cechą charakterystyczną jest stempel strony herbowej taki sam jak na monetach oznaczonych 56.4/1, 56.5/1, 57.5/1, 59.1/1.
ODMIANA 54.1/2

Również jak do tej pory znana jedna odmiana, cechą charakterystyczną - stemple strony herbowej jak na monetach 57.4/2, 57.8/2, 58.1/2 i 58.2/2.
ODMIANA 55.1/3

Pierwsza z odmian monety 55-perełkowej mających tę samą stronę nominałową. Stempel strony herbowej taki jak na monetach 56.10/3, 56.11/3 i 57.2/3.
ODMIANA 55.1/4

Druga odmiana 55-perełkowa mająca ten sam stempel rewersu. Strona herbowa ma inny ozdobnik przed słowem "Stadt".
ODMIANA 55.1/5

Taki sam stempel strony z nominałem jak w dwóch poprzednich odmianach; strona herbowa - inny aniołek (znana też z monet 56.13/5 i 57.6/5).
ODMIANA 55.2/6

Inny stempel strony z nominałem, najbardziej widać różnice w ornamencie kwiatowym nad nominałem; inny też stempel strony herbowej (taki sam w odmianie 56.2/6); cecha charakterystyczna - inne skrzydełka aniołka.
ODMIANA 55.3/7

Inny stempel strony z nominałem; na stronie herbowej aniołek taki sam jak na monecie 55.1/4, jednakże inna korona w herbie.
ODMIANA 55.4/19

Zarówno awers, jak i rewers odmienne niż w poprzednich odmianach. Korpulentny aniołek w "czapeczce".
ODMIANA 55.4/20

Rewers taki sam jak w poprzedniej odmianie, lecz inna strona herbowa (znana też z odmiany 58.3/20).
ODMIANA 55.5/21

Kolejna odmiana 55-perełkowa, nowy awers i rewers. Aniołek z dość dużą głową, lecz "średnio odżywiony" ;)
ODMIANA 55.6/13

Na rewersie perełki niemal łączą się ze sobą, tworząc coś w rodzaju łańcuszka. Strona herbowa taka sama, jak na monetach 57.1/13 i 61.1/13
ODMIANA 55.6/16

Strona z nominałem znana z poprzedniej odmiany. Awers taki jak w monecie 60.1/16.
ODMIANA 56.1/8

Z cechą charakterystyczna braku kropek wokół rozet na stronie herbowej - podobnie jak na egzemplarzach 56.2/8, 56.12/8 i 58.2/8.
ODMIANA 56.2/6

Kolejna odmiana; tym razem aniołek z najmniejsza główką, hełm nachodzi mu na oczy (jak w odmianie 55.2/6).
ODMIANA 56.2/8

Strona z nominałem taka sama jak w poprzednim wariancie; brak kropek przy ozdobnikach po stronie herbowej, tak jak w 56.1/8, 56.12/8 i 58.2/8.
ODMIANA 56.2/22

Rewers identyczny jak w dwóch poprzednich odmianach. Awers bez kropek, ale różni się bardziej rozwartą koroną i węższym ozdobnikiem przed "Stadt".
ODMIANA 56.3/9

Też brak kropek jak w 56.2/8 i 56.2/22 na stronie herbowej, ale też zupełnie inny ozdobnik przed słowem "Stadt".
ODMIANA 56.4/1

Strona herbowa jak na monetach nr 53.1/1, 56.5/1, 57.5/1 i 59.1/1 z cechą charakterystyczną - "odchudzony" aniołek.
ODMIANA 56.5/1

Strona herbowa - jak w poprzednim egzemplarzu; inna strona z nominałem, z cechą charakterystyczną - ramka wokoło cyfry 10 po bokach jest prosta , a nie wygięta łukowato jak w 56.4/1.
ODMIANA 56.6/10

Kolejny wariant z 56 perełkami, strona herbowa taka sama jak w odmianie 56.8/10 - "aniołek dobrze odżywiony".
ODMIANA 56.7/11

Kolejny wariant z 56 perełkami; tym razem po stronie herbowej aniołek z małą główką.
ODMIANA 56.8/10

Kolejny wariant; strona herbowa jak w odmianie 56.6/10.
ODMIANA 56.9/12

Następna odmiana, tym razem inny aniołek i jakby lekko uśmiechnięty. Taka sama strona herbowa w 57.2/12.
ODMIANA 56.10/3

Inna strona z nominałem, strona herbowa taka jak w 55.1/3, 56.11/3 i 57.2/3.
ODMIANA 56.11/3

Strona z nominałem nieco odmienna niż w pozostałych odmianach. Awers taki jak w 55.1/3, 56.10/3 i 57.2/3.
ODMIANA 56.12/8

Kolejna odmiana 56-perełkowa. Awers bez kropek przy ornamentach roślinnych, znany z monet 56.1/8, 56.2/8 i 58.2/8.
ODMIANA 56.13/5

Trzynasta odmiana 56-perełkowego rewersu. Strona herbowa jak w odmianie 55.1/5 i 57.6/5.
ODMIANA 56.14/25

Stempel rewersu nie był dotąd notowany, a najłatwiej jest go odróżnić po kształcie ornamentu roślinnego nad cyframi nominału. Natomiast strona herbowa jest taka sama jak w odmianie oznaczonej numerem 57.9/25.
ODMIANA 56.15/12

Nowy stempel rewersu, znany tylko z tej odmiany. Wykazuje pewne podobieństwo ze stemplem nr 56.8, lecz różni się od niego detalami. Awers znany z odmian 56.9/12 i 57.2/12 (zdjęcie dzięki uprzejmości odkrywcy tej odmiany, Pana Aleksandra Czecha).
ODMIANA 57.1/13

Pierwsza z odmian z 57 perełkami, na stronie herbowej aniołek z dużą główką, która aż nie mieści się między ramkami - stąd górna część hełmu spłaszczona (taka sama strona herbowa na monetach 55.6/13 i 61.1/13).
ODMIANA 57.2/3

Z najbardziej rzucającą się w oczy cechą - braku kropek przy dolnym ornamencie roślinnym na stronie z nominałem. Strona herbowa jak w 55.1/3, 56.10/3 i 56.11/3.
ODMIANA 57.2/12

Strona nominałowa bez kropek, jak w poprzedniej odmianie, lecz inna strona herbowa (taka sama jak na monecie 56.9/12).
ODMIANA 57.3/14

Tym razem aniołek z bardzo małą i wygiętą czapeczką.
ODMIANA 57.3/15

Strona z nominałem taka jak w poprzedniej odmianie. Strona herbowa różni się kształtem ozdobnika przed "Stadt".
ODMIANA 57.4/2

Strona herbowa taka sama jak na monetach nr 54.1/2, 57.8/2, 58.1/2 i 58.2/2.
ODMIANA 57.5/1

Odmiana inna od pozostałych 57, przy czym awers jest taki sam jak w odmianach 53.1/1, 56.4/1, 56.5/1 i 59.1/1.
ODMIANA 57.6/5

Kolejna odmiana strony z nominałem, natomiast strona herbowa znana jest z monet 55.1/5 i 56.13/5.
ODMIANA 57.7/24

Przedostatnia z dotychczas znanych odmian 57-perełkowych. Zarówno awers jak i rewers nie pojawiły się dotąd na innych odmianach.
ODMIANA 57.8/2

Odmiana ta najbardziej zbliżona jest do monety 57.4/2, lecz stempel rewersu jest nieco inny. Strona herbowa taka sama jak na monetach 54.1/2, 57.4/2, 58.1/2 i 58.2/2.
ODMIANA 57.9/10

Stempel rewersu taki sam jak w odmianie 57.9/25, a strona herbowa znana jest z monet 56.6/10 i 56.8/10 (z którymi dość łatwo tę odmianę na pierwszy rzut oka pomylić).
ODMIANA 57.9/25

Zbliżona do 57.7/24, ale różni się szczegółami, zarówno w wypadku rewersu, jak i awersu (np. ozdobnik przed "Stadt").
ODMIANA 57.10/2

Odmiana ta jest kombinacją nowego 57-perełkowego stempla rewersu z popularnym awersem oznaczonym numerem 2 (znanym z odmian 54.1/2, 57.4/2, 57.8/2, 58.1/2 i 58.2/2). Rewers najłatwiej można odróżnić po kształcie ornamentów roślinnych nad i pod cyframi nominału.
ODMIANA 57.11/12

Jest to jedenasty stempel rewersu z 57 perełkami, dotychczas nienotowany (wizualnie zbliżony do 57.9). Awers nr 12 do tej pory występował w powiązaniu z tylko jedną odmianą 57-perełkową - nr 57.2/12. Jednak tu, w odróżnieniu od stempla nr 57.2, występują kropki przy dolnym ornamencie roślinnym. Pozostałe odmiany wybite stemplem awersu nr 12 to 56.9/12 oraz niedawno odkryta odmiana 56.15/12.
ODMIANA 58.1/2

Pierwsza z odmian z 58 perełkami; strona herbowa jak w 54.1/2 i 57.4/2, 57.8/2 i 58.2/2.
ODMIANA 58.2/2

Strona z nominałem taka jak w 58.2/8, a strona herbowa znana z odmian 54.1/2, 57.4/2, 57.8/2 i 58.1/2.
ODMIANA 58.2/8

Z cechą charakterystyczną - brakiem kropek na stronie herbowej wokół "rozetek", jak w 56.1/8, 56.12/8 i 56.2/8.
ODMIANA 58.3/20

Kolejna strona nominałowa, natomiast strona herbowa jest taka jak w monecie 55.4/20.
ODMIANA 59.1/1

Jak do tej pory znany jeden wariant - strona herbowa identyczna na monetach nr 53.1/1, 56.4/1, 56.5/1 i 57.5/1
ODMIANA 59.1/13

Druga (i jak na razie ostatnia) odmiana 59-perełkowa. Stempel rewersu znany z odmiany 59.1/1, a strona herbowa taka sama jak na monetach 55.6/13, 57.1/13, 60.2/13 i 61.1/13.
ODMIANA 60.1/16

Jak do tej pory znany jeden wariant stempla z 60 perełkami. Strona herbowa znana z odmiany 55.6/16.
ODMIANA 60.2/13

Druga znana odmiana z tą ilością perełek. Stempel rewersu wcześniej nienotowany, a jego charakterystyczną cechą są duże, grube liście w ornamencie roślinnym nad nominałem. Natomiast strona herbowa jest znana i występuje także na odmianach 55.6/13, 57.1/13, 59.1/13 i 61.1/13.
ODMIANA 61.1/13

Jak do tej pory jest to największa znana liczba perełek wśród odmian z fabryki broni. Być może istnieją monety z większą? Awers jak w 55.6/13 i 57.1/13.
ODMIANA 65.1/17

Czas na monety wybite stemplami firmy jubilerskiej Stumpf & Sohn - na fotce wariant z 65 perełkami. Z tego stempla pochodzi również próba w miedzi.
ODMIANA 67.1/23

Dla zobrazowania pełnego zróżnicowania stempli warto zaprezentować również odbitkę w srebrze, wybitą w ilości 27 sztuk. Powstała ona wskutek grawerskiego "podrasowania" stempli jednej z odmian Stumpf & Sohn.
ODMIANA 68.1/17

Odmiana wybita stemplami firmy jubilerskiej Stumpf & Sohn - wariant z 68 perełkami.
ODMIANA 68.2/17

Odmiana wybita stemplami firmy jubilerskiej Stumpf & Sohn - drugi wariant z 68 perełkami, bardzo zbliżony do odmiany nr 68.1. Uznawany przedtem za 67-perełkowy, lecz ponowne liczenie wykazało, że w otoku jest 68 perełek. Wymaga dalszego sprawdzenia, czy nie jest to ten sam stempel, co odmiany poprzedniej.
ODMIANA 69.1/18

Odmiana wybita stemplami firmy jubilerskiej Stumpf & Sohn - wariant z 69 perełkami. Nieco inny awers niż w pozostałych odmianach Stumpf & Sohn - aniołek ma lekko przekrzywioną głowę.
10 FENIGÓW 1920 'DUŻA CYFRA'
ODMIANA 1/1
Na rewersie "daszek" jedynki blisko obwódki. Strona herbowa z charakterystycznym, dość szerokim ozdobnikem przed 'Stadt'. Często spotykane niedobicie w środkowej części awersu.
ODMIANA 1/2
Strona z nominałem taka, jak w poprzedniej odmianie. Strona herbowa znana też z 10-fenigówek typu 'mała cyfra', a dokładnie odmian 55.2/6 i 56.2/6.
UWAGA! Istnieje poważne podejrzenie, iż egzemplarze tej odmiany mogą być falsyfikatami.
ODMIANA 2/1
'Daszek' jedynki położony dalej od obwódki. Standardowa strona herbowa.
ODMIANA 3/1
"Daszek" cyfry 1 również położony dalej od obwódki, ale obie cyfry nominału dość wyraźnie różnią się od tych znanych z poprzedniej odmiany. Awers standardowy.
ODMIANA 4/2
Zarówno stempel awersu, jak też rewersu nie były wcześniej notowane (wizualnie najbardziej zbliżona jest do odmiany nr 2/1). Odmiana ta różni się stylistycznie od trzech dotąd znanych i prawdopodobnie chronologicznie je poprzedza. Najrzadsza wśród sklasyfikowanych 10-fenigówek z „dużą cyfrą” (zdjęcie dzięki uprzejmości Pana Andrzeja Ratajewskiego).
↑ do góry ↑

Artur Jezioro
© www.banknoty.com 2007. Grafika i wykonanie FiDu.
Wizerunki monet oraz banknotów należą do ich odpowiednich właścicieli i są użyte wyłącznie w celach informacyjnych.